Zwolnienie lekarskie – na ile dni można wystawić L4 wstecz?

Spis treści

• L4 wstecz w 2026 roku – aktualne zasady
• Zwolnienie lekarskie wstecz – dlaczego taka możliwość jest ważna?
• Czy pracodawca musi zaakceptować zwolnienie lekarskie wstecz?
• Podstawa prawna wystawiania zwolnienia lekarskiego wstecz
• Zasady L4. Ile dni wstecz można wystawić zwolnienie lekarskie?
• L4 wstecz a kontrole ZUS
• Jakie mogą być konsekwencje kontroli ZUS?
• Zwolnienie lekarskie wstecz a weekend
• Przykład: L4 wstecz po weekendzie – jak to wygląda w praktyce
• Jak liczyć 3 dni wstecz zwolnienia lekarskiego? Praktyczne wyjaśnienie
• E-zwolnienie lekarskie – ile dni wstecz?
• Czy można wystawić zwolnienie lekarskie na więcej niż 3 dni wstecz?
• Zwolnienie lekarskie z datą wsteczną a hospitalizacja
• Wstecz L4 od psychiatry – kiedy to możliwe?
• Zwolnienie L4 wstecz a system ZUS i świadczenia
• Jak przygotować się do wizyty w sprawie L4 wstecz – lista kontrolna
• L4 wstecz na dziecko i opieka nad członkiem rodziny
• Podsumowanie

Zwolnienie lekarskie wstecz online może zostać wystawione maksymalnie na 3 dni przed datą konsultacji, również podczas teleporady. Lekarz podejmuje decyzję na podstawie wywiadu medycznego, a e-ZLA automatycznie trafia do ZUS i pracodawcy. W 2025 roku obowiązują te same zasady co w latach poprzednich, jednak istnieją wyjątki, np. hospitalizacja lub leczenie psychiatryczne.

L4 wstecz w 2026 roku – aktualne zasady

W 2026 roku zasady dotyczące wystawiania zwolnień lekarskich wstecz pozostają bez zmian. Lekarz nadal może wystawić L4 maksymalnie na 3 dni przed datą konsultacji, również w przypadku e-zwolnienia lub teleporady. Wyjątkiem są sytuacje szczególne, takie jak hospitalizacja czy leczenie psychiatryczne, które mogą uzasadniać dłuższe zwolnienie z datą wsteczną.

Zwolnienie lekarskie wstecz – dlaczego taka możliwość jest ważna?

Zwolnienie lekarskie pełni bardzo istotną rolę w systemie ochrony zdrowia oraz prawa pracy. Chroni pracownika przed powinnością świadczenia obowiązków służbowych w okresie choroby i rekonwalescencji, zapewniając mu jednocześnie zabezpieczenie finansowe.

Nie każda choroba wymaga natychmiastowej wizyty u lekarza. Wiele osób próbuje najpierw poradzić sobie z dolegliwościami domowymi metodami i szuka specjalistycznej pomocy dopiero w przypadku braku poprawy. Często też napięty harmonogram placówek medycznych uniemożliwia odbycie konsultacji lekarskiej w ten sam dzień. W czasie oczekiwania na wizytę pracownik nie musi jednak chodzić do pracy. Przepisy umożliwiają wystawienie zwolnienia wstecz, co pozwala pacjentom zachować ciągłość ochrony prawnej i finansowej.

Czy pracodawca musi zaakceptować zwolnienie lekarskie wstecz?

Zgodnie z prawem pracodawca jest zobowiązany przyjąć zwolnienie lekarskie. Podstawą do uzyskania zwolnienia z datą wsteczną jest szczegółowy wywiad medyczny oraz ewentualna dokumentacja, np. wyniki badań czy historia leczenia. Lekarz może wystawić zwolnienie wstecz, jeśli uzna, że stan zdrowia pacjenta już wcześniej uniemożliwiał pracę.

Warto jednak pamiętać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) ma prawo do kontroli zasadności takiego dokumentu. W razie wątpliwości może odmówić wypłaty zasiłku chorobowego.

Zastanawiasz się ile dni możesz być na L4? Sprawdź artykuł na platformie MeMedic.

Podstawa prawna wystawiania zwolnienia lekarskiego wstecz

Zasady wystawiania zwolnień lekarskich, w tym możliwość ich wystawienia z datą wsteczną, wynikają z:

• ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa,
• przepisów regulujących tryb wystawiania zaświadczeń lekarskich (e-ZLA).

Przepisy te dopuszczają wystawienie zwolnienia maksymalnie na 3 dni wstecz, jeśli lekarz stwierdzi, że pacjent był w tym czasie niezdolny do pracy.

Zasady L4. Ile dni wstecz można wystawić zwolnienie lekarskie?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, lekarz ma prawo wystawić zwolnienie lekarskie wstecz na maksymalnie 3 dni przed datą badania. Oznacza to, że jeżeli pacjent zgłasza się do lekarza np. w środę, zwolnienie może objąć również dni poprzednie, czyli poniedziałek i wtorek.

Decyzja o wystawieniu zwolnienia lekarskiego wstecz zależy jednak od uzasadnienia medycznego oraz dokumentacji. Konieczne jest jednoznaczne stwierdzenie, że objawy choroby występowały już wcześniej i uniemożliwiały pacjentowi wykonywanie obowiązków zawodowych.

Najważniejsze limity L4:

• ciąża lub gruźlica: do 270 dni.
• standardowe L4 wstecz: do 3 dni,
• hospitalizacja: cały okres pobytu w szpitalu,
• leczenie psychiatryczne: możliwe więcej niż 3 dni,
• maksymalny okres zasiłku chorobowego: 182 dni,

L4 wstecz a kontrole ZUS

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma prawo skontrolować zarówno zasadność wystawienia zwolnienia lekarskiego z datą wsteczną, jak i sposób jego wykorzystywania przez ubezpieczonego. Kontrola może dotyczyć zwolnień wystawionych stacjonarnie oraz w formie e-ZLA, także po teleporadzie.

Szczególną uwagę ZUS zwraca m.in. na:

• częste korzystanie ze zwolnień lekarskich wystawianych wstecz,
• brak spójnej dokumentacji medycznej potwierdzającej wcześniejsze objawy choroby,
• rozbieżności między wywiadem medycznym a faktycznym przebiegiem niezdolności do pracy,
• wykonywanie pracy lub czynności niezgodnych z celem zwolnienia w czasie L4,
• próby uzyskania zwolnienia chorobowego bezpośrednio po urlopie wypoczynkowym.

Jakie mogą być konsekwencje kontroli ZUS?

Jeżeli ZUS uzna, że zwolnienie lekarskie z datą wsteczną zostało wystawione bez wystarczających podstaw medycznych, może:

• odmówić wypłaty zasiłku chorobowego,
• zażądać zwrotu już wypłaconych świadczeń,
• skrócić okres uznanego zwolnienia,
• poinformować pracodawcę o nieprawidłowościach.

Warto pamiętać, że sama możliwość wystawienia L4 wstecz nie gwarantuje prawa do świadczeń. Kluczowe znaczenie ma rzetelny wywiad medyczny, dokumentacja oraz zgodność zwolnienia z faktycznym stanem zdrowia pacjenta.

Zwolnienie lekarskie wstecz a weekend

Wystawienie zwolnienia lekarskiego wstecz, które obejmuje dni weekendowe, również jest możliwe. Przykładowo: jeżeli pacjent zgłasza się do lekarza w poniedziałek i opisuje, że w piątek, sobotę i niedzielę zmagał się z ostrymi objawami choroby, lekarz może uwzględnić te dni w L4. Ważne jest jednak, aby wskazane okoliczności były wiarygodne i dobrze udokumentowane.

Przykład: L4 wstecz po weekendzie – jak to wygląda w praktyce

Pracownik poczuł się źle w piątek po południu, a w weekend objawy się nasiliły. Przeleżał sobotę i niedzielę w domu, nie był w stanie wrócić do normalnych obowiązków i nie poszedł do pracy. Wizytę (stacjonarną lub teleporadę) udało mu się odbyć dopiero w poniedziałek.

Podczas konsultacji opisał, od kiedy trwają objawy, co dokładnie się działo w piątek i przez weekend oraz czy ma jakiekolwiek potwierdzenia (np. wyniki badań, zalecenia, wcześniejszą dokumentację). Lekarz – na podstawie wywiadu i oceny sytuacji – uznał, że niezdolność do pracy faktycznie trwała już od piątku, więc wystawił zwolnienie obejmujące piątek–poniedziałek (czyli maksymalny standard „3 dni wstecz”).

Jak liczyć 3 dni wstecz zwolnienia lekarskiego? Praktyczne wyjaśnienie

Prawo umożliwia możliwość wystawienia L4 z datą wsteczną na maksymalnie 3 dni przed datą badania lekarskiego. Przykłady:

• Przypadek 1: pacjent przychodzi na wizytę w czwartek, 27 czerwca. Lekarz może wystawić L4 wstecz obejmujące środę (26.06), wtorek (25.06) oraz poniedziałek (24.06).
• Przypadek 2: konsultacja odbywa się w poniedziałek, 10 czerwca – zwolnienie może zostać wystawione na dni 7–9 czerwca (piątek–niedziela).
• Przypadek 3: teleporada w środę – L4 z datą wsteczną może obejmować poniedziałek i wtorek, jeśli lekarz uzna to za zasadne.

W każdym przypadku decydujący jest stan zdrowia oraz dokumentacja wskazująca na wcześniejsze objawy.

E-zwolnienie lekarskie – ile dni wstecz?

Zwolnienie lekarskie online również może być wystawione wstecz po konsultacji z lekarzem. Może obejmować maksymalnie 3 dni wstecz, pod warunkiem, że istnieją ku temu odpowiednie przesłanki medyczne.

E-zwolnienie lekarskie może być wystawione zarówno podczas wizyty w gabinecie, jak i w trakcie teleporady. Dokument automatycznie trafia do systemu ZUS.

Czy można wystawić zwolnienie lekarskie na więcej niż 3 dni wstecz?

Zasadniczo zwolnienie L4 wstecz może być wystawione maksymalnie na trzy dni wstecz, jeśli lekarz uzna, że stan zdrowotny pacjenta już wcześniej uniemożliwiał pracę. Jednak w niektórych sytuacjach lekarz może je wystawić na dłuższy okres.

Zwolnienie lekarskie z datą wsteczną a hospitalizacja

Taka możliwość wystawienia zwolnienia lekarskiego wstecz istnieje m.in. w przypadku hospitalizacji. Jeśli pacjent nie mógł pracować z powodu choroby, a dokumentacja medyczna potwierdza dokładną datę jej początku, lekarz ma prawo wystawić zwolnienie lekarskie z datą wsteczną obejmujące cały pobyt w szpitalu. W takich sytuacjach lekarskie wystawiane jest zwykle najpóźniej w dniu wypisu. Przy dłuższej hospitalizacji dokument może być wystawiany cyklicznie, np. co 14 dni. Łączny okres zwolnienia może wynosić nawet 182 dni na podstawie zwolnienia lekarskiego, a w szczególnych przypadkach – do 270 dni, np. w razie ciąży lub gruźlicy.

Wstecz L4 od psychiatry – kiedy to możliwe?

Lekarz psychiatra może wystawić zwolnienie obejmujące więcej niż trzy dni wstecz, jeśli stan psychiczny pacjenta uniemożliwił wcześniejszy kontakt z lekarzem. Niektóre zaburzenia wpływają na zdolność podejmowania decyzji i ocenę rzeczywistości, co może utrudnić szybkie otrzymanie L4. W takich przypadkach kluczowe są indywidualne okoliczności oraz możliwość wystawienia zwolnienia lekarskiego w oparciu o dokumentację lub relację pacjenta.

Warto pamiętać, że każde L4 na dziecko, zwolnienie od psychiatry czy e-ZLA wystawione podczas konsultacji online trafia do systemu ZUS, który może weryfikować zasadność przyznania świadczenia. Kontrola może obejmować m.in. zgodność ze stanem zdrowia i trwania zwolnienia, a także prawo do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Zwolnienie L4 wstecz a system ZUS i świadczenia

Ostatecznie, otrzymać zwolnienie lekarskie dłuższe niż 3 dni wstecz można, ale wymaga to medycznego uzasadnienia, a lekarz może odmówić, jeśli nie widzi podstaw. Ubezpieczenia społeczne pozwalają na wypłatę wynagrodzenia lub zasiłku chorobowego tylko wtedy, gdy L4 zostało wystawione zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Jak przygotować się do wizyty w sprawie L4 wstecz – lista kontrolna

Jeśli chcesz porozmawiać z lekarzem o zwolnieniu z datą wsteczną, przygotuj krótkie, konkretne informacje. To ułatwia wywiad i zmniejsza ryzyko nieporozumień przy ustalaniu dat niezdolności do pracy.

Przygotuj:

• datę pojawienia się pierwszych objawów i dni, w których realnie nie byłeś/-aś w stanie pracować,
• opis objawów „dzień po dniu” (co się zmieniało, co było najtrudniejsze),
• informacje o samoleczeniu i lekach, które były już stosowane (bez „wymyślania” nazw, jeśli nie pamiętasz),
• wyniki badań, wypisy ze szpitala, karty informacyjne, wcześniejsze zalecenia (jeśli są),
• informacje o wcześniejszych wizytach lub próbach kontaktu z lekarzem,
• dane pracodawcy, jeśli są potrzebne do prawidłowego wystawienia e-ZLA.

L4 wstecz na dziecko i opieka nad członkiem rodziny

Zwolnienie wystawione z datą wsteczną może dotyczyć także sytuacji, gdy ubezpieczony faktycznie sprawował opiekę nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny. W praktyce takie zwolnienie wiąże się z zasadami przyznawania świadczeń z tytułu opieki (zasiłku opiekuńczego) i weryfikacją przez ZUS.

Lekarz może wystawić zaświadczenie obejmujące okres wsteczny wtedy, gdy z wywiadu oraz dostępnej dokumentacji wynika, że opieka była realnie konieczna w danym czasie (np. nagłe pogorszenie stanu zdrowia dziecka, brak możliwości zapewnienia opieki przez inną osobę). Im bardziej spójny opis okoliczności i potwierdzenia medyczne, tym łatwiej uzasadnić okres opieki.

WAŻNE: to lekarz ocenia zasadność medyczną wystawienia zwolnienia (również „opiekuńczego”) z datą wsteczną na podstawie informacji od pacjenta i dokumentacji.

Podsumowanie

Zwolnienie lekarskie z datą wsteczną, czyli tzw. L4 wstecz, może być wystawione na maksymalnie 3 dni przed datą badania lekarskiego, o ile lekarz uzna, że stan zdrowia pacjenta już wcześniej uniemożliwiał mu wykonywanie pracy. Dotyczy to także e-zwolnień wystawianych podczas teleporady, które automatycznie trafiają do systemu PUE ZUS.

W szczególnych przypadkach – takich jak hospitalizacja czy poważne zaburzenia psychiczne – możliwe jest wystawienie L4 wstecz na dłuższy okres, nawet do 182 dni (a w wyjątkowych sytuacjach do 270 dni), pod warunkiem istnienia odpowiedniej dokumentacji medycznej. ZUS ma prawo sprawdzić zasadność zwolnienia i odmówić wypłaty zasiłku, jeśli nie spełniono ustawowych warunków. Ostateczna decyzja o wystawieniu zwolnienia z datą wsteczną należy zawsze do lekarza, który może je wystawić, ale również ma prawo odmówić, jeśli nie widzi podstaw medycznych.

Bibliografia:

• Nieobecność pracownika w trakcie choroby, https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00137 (dostęp 22.11.2024)
• Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 listopada 2015 roku w sprawie trybu i sposobu orzekania o czasowej niezdolności do pracy, wystawiania zaświadczenia lekarskiego oraz trybu i sposobu sprostowania błędu w zaświadczeniu lekarskim